Κάθετος Διάδρομος μετά την P-TEC: σταθερή αμερικανική στήριξη, ο ρόλος της Σερβίας και το ζήτημα του «Turkish blend»
2 λεπτά ανάγνωση
Μετά τη διήμερη 7η Σύνοδο P-TEC στη Βαρσοβία, το energygame.gr (Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, 07:24 ώρα Ελλάδας) γράφει, επικαλούμενο «άριστα πληροφορημένες πηγές», ότι η στήριξη των ΗΠΑ στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου παραμένει σταθερή. Στη συνάντηση του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου με τον Αμερικανό ομόλογό του Κρις Ράιτ, κατά τις ίδιες πηγές, δεν φάνηκε αλλαγή της αμερικανικής στρατηγικής. Για το τι αναμενόταν πριν από τη σύνοδο δες το προηγούμενο άρθρο μας.
Τα βασικά ζητήματα
- Σερβία: κομβικό ζήτημα για την επέκταση προς τα Δυτικά Βαλκάνια είναι ο αγωγός που περνά από τη Σερβία (εταιρεία Gastrans, με 51% Gazprom και 49% Srbijagas). Μετά τη διακοπή των ρωσικών εισαγωγών στην ΕΕ, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ελευθερωθεί μεταφορική δυναμικότητα τουλάχιστον 15 δισ. κ.μ. τον χρόνο, με την προϋπόθεση νομικών και ρυθμιστικών λύσεων.
- Ανταγωνισμός: η Πολωνία και η Λιθουανία έχουν εναλλακτικές διαδρομές για αμερικανικό LNG και «γεωγραφικό πλεονέκτημα». Η πολωνική Orlen υπέγραψε συμφωνίες με την ουγγρική MVM και τη σλοβακική SPP για προμήθεια αμερικανικού LNG.
- «Turkish blend»: η προοπτική ρωσικό αέριο να μπαίνει στην ΕΕ μέσω Τουρκίας αναμεμειγμένο με άλλης προέλευσης. Κατά το ρεπορτάζ, με πρωτοβουλία της Ελλάδας ο κανονισμός REPowerEU προβλέπει ότι οι ποσότητες από την Τουρκία θεωρούνται ρωσικές μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, και το ζητούμενο είναι η εφαρμογή. Ο κανονισμός προβλέπει απαγόρευση ρωσικού LNG από 1/1/2027 και αερίου αγωγών από 30/9/2027 (με δυνατότητα περιορισμένης παράτασης). Σημείωση: στο προηγούμενο άρθρο μας, από άλλο ρεπορτάζ, αναφερόταν ο τερματισμός των συμβολαίων αγωγών «στο τέλος του επόμενου έτους». Οι δύο διατυπώσεις δεν ταυτίζονται απολύτως.
- Ζήτηση: κατά το ρεπορτάζ, αμερικανικές εταιρείες παρατήρησαν ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διστάζουν να συμφωνήσουν προμήθειες LNG για το 2028 και μετά.
- Κόστος: η μεταφορά μέσω του Κάθετου Διαδρόμου κοστίζει περίπου 7–8 €/MWh, έναντι 5–6 μέσω Βαλτικής προς Ουκρανία, 3,48 μέσω Γερμανίας–Αυστρίας–Ουγγαρίας και 1,93 μέσω Πολωνίας (τα ίδια νούμερα που είχαμε δει στην έκθεση του Atlantic Council). Οι συμμετέχουσες χώρες είναι εννέα και οι ποσότητες LNG που διακινούνται έχουν, κατά το ρεπορτάζ, διπλασιαστεί.
Οι θέσεις των υπουργών (όπως παρατίθενται)
Υπουργοί Πολωνίας, Λιθουανίας, Κροατίας, Σλοβακίας και Ουγγαρίας συγκλίνουν στην απόρριψη της επιστροφής στο ρωσικό αέριο και στην άρση των υψηλών τελών διέλευσης. Ο Πολωνός υπουργός Miłosz Motyka χαρακτήρισε την επιστροφή στις συναλλαγές με τη Ρωσία «οφθαλμαπάτη». Η Σλοβάκα υπουργός Denisa Saková προειδοποίησε ότι, αν δεν παραδοθεί ρωσικό αέριο στους εγχώριους καταναλωτές, η αύξηση στις τιμές φτάνει το 30%. Είναι δηλώσεις και θέσεις των ίδιων.
Τι σημαίνει για σένα
- Ο Κάθετος Διάδρομος αφορά κυρίως την ασφάλεια εφοδιασμού και το εμπόριο αερίου της περιοχής. Το ρεπορτάζ δεν δίνει στοιχεία για επίδραση στον ελληνικό λογαριασμό αερίου.
- Τα τέλη διέλευσης και οι ρυθμιστικές αποφάσεις αποτελούν μέρος του συνολικού κόστους δικτύων, όπως δείχνει και η συζήτηση για τα τιμολόγια διανομής της Enaon. Αν θες να ελέγξουμε το τιμολόγιο αερίου που έχεις, η υπηρεσία μας είναι δωρεάν: άφησε όνομα και τηλέφωνο και σε καλούμε.
Πηγή: energygame.gr (20/11/2026, 07:24 ώρα Ελλάδας). Οι πληροφορίες για τις συναντήσεις προέρχονται από ανώνυμες πηγές και οι δηλώσεις αποδίδονται στους υπουργούς που τις έκαναν.