Ενεργειακή κρίση: τι ζητά η Ελλάδα από την Ευρώπη και τι μέτρα στήριξης μπορεί να έρθουν
3 λεπτά ανάγνωση
Με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν υψηλές και τον χειμώνα να πλησιάζει, η Ελλάδα ανοίγει νέο μέτωπο στις Βρυξέλλες. Το πρώτο τεστ είναι η σημερινή (Πέμπτη 8 Οκτωβρίου) συνεδρίαση του Eurogroup, που συνεχίζεται αύριο στο Ecofin, στο Λουξεμβούργο.
Τι ζητά η Ελλάδα
Η κυβέρνηση θέλει να μπορεί να χρησιμοποιήσει τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα από την άνοδο των τιμών των καυσίμων για έκτακτα και στοχευμένα μέτρα ενεργειακής στήριξης. Ζητά αυτά τα χρήματα να μην μετρούν στα όρια αύξησης των καθαρών δημόσιων δαπανών, όταν επιστρέφουν στην οικονομία μέσω παρεμβάσεων για το ενεργειακό κόστος.
Με άλλα λόγια, θέλει περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αντίστοιχο αίτημα έχουν και άλλες χώρες που πιέζονται από τις τιμές.
Το σχέδιο των περίπου 1 δισ. ευρώ
Παράλληλα, η Ελλάδα προωθεί πρόγραμμα ενεργειακών επενδύσεων που αναμένεται να φτάσει το 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Ο στόχος είναι να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, σταδιακά, το κόστος της ενέργειας. Περιλαμβάνει:
| Δράση | Ποσό |
|---|---|
| Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες (περίπου 100.000 δικαιούχοι) | 200 εκατ. € |
| Μπαταρίες και αποθήκευση ενέργειας (νέο πρόγραμμα επιχορηγήσεων) | 200 εκατ. € |
| Ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων κτιρίων και πανεπιστημίων («ΗΛΕΚΤΡΑ») | 117 εκατ. € |
| Δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη (περίπου 10.000 δικαιούχοι) | 50 εκατ. € |
| Σχολεία και παιδικοί σταθμοί: 246 σχολικές μονάδες και βρεφονηπιακοί σταθμοί («ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ») | 45 εκατ. € |
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και 50 εκατ. € για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία, 320 εκατ. € για σιδηροδρομικά έργα και 20 εκατ. € για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Η «ρήτρα διαφυγής»
Βασικό εργαλείο είναι η επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, που επιτρέπει προσωρινή απόκλιση από τα όρια αύξησης των δαπανών. Η Ελλάδα έχει υποβάλει σχετικό αίτημα από τις 6 Αυγούστου, και στις 17 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε θετική σύσταση προς το Συμβούλιο της ΕΕ. Οι επιλέξιμες ενεργειακές δαπάνες δεν μπορούν να ξεπερνούν το 0,3% του ΑΕΠ τον χρόνο και το 0,6% του ΑΕΠ σωρευτικά έως το 2028.
Σημαντικό: η ευελιξία δεν σημαίνει δωρεάν ευρωπαϊκά χρήματα. Οι δαπάνες συνεχίζουν να επηρεάζουν το έλλειμμα και το χρέος.
Οι διαφωνίες στην Ευρώπη
Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Κύπρος θέλουν μεγαλύτερη δυνατότητα παρεμβάσεων. Χώρες του Βορρά, όπως η Ολλανδία, είναι επιφυλακτικές απέναντι σε γενικευμένη χαλάρωση των κανόνων. Η Γερμανία εξετάζει άλλες λύσεις, όπως φορολόγηση των έκτακτων κερδών πετρελαϊκών εταιρειών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα, με προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Τι σημαίνει για σένα
Προς το παρόν δεν έχει αποφασιστεί νέο ευρωπαϊκό πακέτο επιδοτήσεων, ούτε έχουν οριστεί πρόσθετα ποσά για τους καταναλωτές. Αν η Ευρώπη δώσει περισσότερη ευελιξία, μπορεί να διευκολυνθούν στοχευμένες ενισχύσεις για ρεύμα, θέρμανση και καύσιμα. Το επόμενο ορόσημο είναι η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Μέχρι να ξέρουμε περισσότερα, το πιο ασφαλές που μπορείς να κάνεις είναι να ελέγξεις τι πληρώνεις ήδη και αν το πρόγραμμά σου σε συμφέρει, χωρίς να βασίζεσαι σε επιδοτήσεις που δεν έχουν ανακοινωθεί.
Πηγή: mikrometoxos.gr, 8 Οκτωβρίου 2026. Το ρεπορτάζ γράφτηκε το πρωί της ημέρας, πριν ανακοινωθούν αποφάσεις του Eurogroup.
